home
links
galerij
techniek
aktie
algemeen


Grafische technieken

Onder grafiek verstaan we alles wat gedrukt wordt,
de afbeelding wordt met behulp van een vaste drager gemaakt,
een basis kenmerk van grafiek is dan ook herhaalbaarheid.

Er zijn vier basis technieken: hoogdruk, diepdruk,
vlakdruk en doordruk.
Iedere techniek heeft zo zijn karakter,
dit bepaalt in hoge mate het uiteindelijke beeld.

Voor de kunstenaars is het dus zaak te kiezen voor die techniek
die hun beeldtaal het meest zal versterken.

Hoogdruk
(linoleum- of houtsnede)

Het beeld wordt met gutsen uit een houten- of linoleum plaat gestoken, deze wordt vervolgens met een roller ingeïnkt,
de inkt zal alleen aan de hoger gelegen delen hechten.
Op de ingeïnkte plaat wordt een vel papier gelegd
en het geheel wordt met een pers of een lepel afgedrukt.
Alles wat weggestoken is blijft wit, alleen de hooggelegen delen drukken af.

Diepdruk
(ets, gravure, drogenaald)

Het beeld wordt met een kraspen (droge naald), een burein (gravure), of met zuren (ets) in een koper of zink plaat gezet,
het staat dus als “krassen” of “putten” in het metaal.
De gehele plaat wordt nu ingesmeerd met inkt, en wel zo,
dat de krassen gevuld worden.
Het teveel aan inkt wordt van het oppervlak verwijderd.
Als de plaat goed schoon is wordt een vel vochtig papier op de plaat gelegd en gaat het geheel onder hoge spanning door een pers.
Het papier zal de inkt uit de groeven halen, de dieper gelegen delen drukken dus af.

Vlakdruk
(lithografie)

Het beeld wordt met vet tekenmateriaal op een steen getekend.
Het vet van dit tekenmateriaal zal enigszins in de steen dringen.
Als de tekening klaar is wordt deze geprepareerd met arabische gom, dit maakt de niet betekende delen vocht aantrekkend,
terwijl de getekende delen vocht afstotend zijn.
Wordt de steen nu vochtig gehouden, dan zal het water alleen
op de onbetekende delen blijven staan.
De vette drukinkt zal alleen aan de betekende delen kunnen hechten.
Als de steen is ingeïnkt wordt er een vel papier opgelegd en wordt het geheel onder spanning onder een pers door gehaald.
Beeld en drager bevinden zich dus op dezelfde hoogte.

Doordruk
(zeefdruk)

Het beeld bevind zich als open gedeeltes op een vlakke zeef.
Deze is gemaakt van een grof geweven kunststof.
De zeef wordt plaatselijk dicht gemaakt; b.v. door af plakken,
dicht schilderen of door het aan brengen van fotografische emulsie
(in dat geval moet de zeef belicht worden, de onbelichte delen vormen de gaten in de afdekking van de zeef).
Waar de zeef open is kan de inkt erdoor heen geduwd worden met een rakel op het eronder liggende papier.
De inkt wordt door de drager geduwd.



piter2
houtsnede Pieter Ploeger


jose
ets Jose Witteveen



noelle3
litho Noelle Poiesz


brink
zeefdruk Boris Brink